Herfstwandeling

Ik neem je mee voor een wandeling door de duinen om de herfstsfeer te proeven. Er is nog wel veel groen in het duin, maar met de vallende bladeren en verkleuring van de bomen is het najaar toch echt begonnen. Na het verlaten van de parkeerplaats lopen we het bos in en passeren een bijna drooggevallen slootje wat vol ligt met afgevallen blad.

herfstbos in bakkum

NIKON D750 (24mm, f/7.1, 1/25 sec, ISO160)

 

We lopen verder langs een andere sloot met een wat hoger waterpeil, hier verzameld zich wat afgevallen blad tegen een tak in het water. Geeft een leuk effect samen met de weerspiegeling van de bomen langs het water.

bladeren en weerspiegeling op het water

NIKON D750 (105mm, f/5.6, 1/40 sec, ISO1600)

 

Een dode boom langs het pad is niet bijzonder,  maar met een afgevallen blad trekt het toch de aandacht.

dode boom met afgevallen blad

NIKON D750 (105mm, f/5, 1/80 sec, ISO1600)

 

Wat ook de aandacht trekt tijdens onze wandeling is de schotse hooglander die met imposante horens langs onze route staat te grazen. Toch maar een paar stappen opzij, je weet maar nooit.

schotse hooglander in duinen van bakkum

NIKON D750 (105mm, f/4, 1/160 sec, ISO100)

 

We lopen verder, slaan de hoek om en zien een jonge schotse hooglander schurend tegen een boom bezig. Kennelijk heftige jeuk, want het dier laat ons schijnbaar ongezien voorbijgaan.

jonge schotse hooglander in bakkumse duinen

NIKON D750 (105mm, f/4, 1/125 sec, ISO500)

 

We maken een herfstwandeling dus we kijken er niet van op als er op een dode tak een fraai schimmelpatroon zien, ik denk de eikenbloedzwam ( Stereum gauspatum ). De Stereum familie telt 113 soorten, dus wellicht zit ik er naast. Maar het gaat meer om het plaatje als om de soort hier.

sterrum gauspatum in duinen van bakkum

NIKON D750 (105mm, f/4, 1/125 sec, ISO450)

 

Verder wandelend verlaten wij even het bos en op een graslandje zie ik een heksenkring van grote parasolzwammen (Macrolepiota procera). Nu een leuke waarneming, maar vroeger dacht men hier anders over, ik citeer: Heksenkringen werden zelfs als gevaarlijk beschouwd. Er zouden ’s nachts heksen in een kring hebben gedanst. Ook zouden ze ontstaan op vergaderplaatsen van elfen. Als je in zo’n heksenkring ging staan kon je als je heel goed luisterde heel in de verte hun hoge gezang horen. Maar pas op als het geluid dichterbij kwam en je van schrik bleef staan. Je had dan de kans dat je werd meegesleurd diep het bos in, waarna je nooit meer terug zou komen bij de mensen. In feite is het een gewoon natuurlijk proces waarbij de schimmeldraden in de bodem gelijkmatig in alle richtingen groeien, het resultaat is een cirkelvormige zwamvlok. Aan de buitenkant waar het meeste voedsel beschikbaar is komen de paddenstoelen in vochtige perioden op. In de loop van de tijd zal de kring groter worden.

heksenkring op de wei van brasser , bakkum

NIKON D750 (35mm, f/4, 1/1000 sec, ISO100)

 

Even inzoomend op de paddenstoelen, op deze foto zie je duidelijk waar de naamgeving vandaan komt.

grote parasolzwam, Macrolepiota procera

NIKON D750 (105mm, f/4, 1/400 sec, ISO100)

 

We zijn al weer aan het einde van ons herfstrondje en naderen de parkeerplaats waar wij begonnen en werd ik getroffen door onderstaand beeld. Ja, het heeft niets met herfst of zo te maken, ( wel alles met parkeren) maar het kleurenspel van groen, oranje en rood deed mij toch even de sluiterknop indrukken. Een grappig eind van onze wandeling.

geparkeerde fiets in bakkums duin.

NIKON D750 (105mm, f/4, 1/125 sec, ISO1250)

 

2 Comments

Herfst

Afgelopen dagen was het vrij regenachtig weer en qua temperatuur nog redelijk warm, ideaal voor paddenstoelen zegt men. Op vrijdagmiddag was er was tijd en besloten wij (m’n vrouw en ik) om een kijkje te nemen in het Heilooër Bos wat meestal een goede plek is om dit najaarsgebeuren te spotten. Vorige week hadden wij al een poging ondernomen in het duin bij Egmond, maar dat leverde weinig op. Eenmaal het bos ingelopen zagen we al snel wat algemene veel voorkomende soorten zoals de Zwavelzwammetjes. Een hoopvol teken leek ons. En na wat opnames weer wat verder gelopen zagen we tot onze verrassing in een holle boomstronk een dubbele biefstukzwam (Fistulina hepatica). Erg leuk, wij wisten dat deze hier voorkomt, maar hadden het niet verwacht op de plek waar wij nu waren.

Biefstukzwam Fistulina hepatica

NIKON D750 (105mm, f/7.1, 1/4 sec, ISO1600)

 

Nadat wij bekomen waren van deze verrassing liepen we een klein stukje verderop en zagen we een andere fotogenieke paddenstoel waarvan ik de naam nog niet heb kunnen achterhalen. (tips zijn welkom) Edit: vermoedelijk is dit de echte honingzwam (Armillaria mellea).

echte honingzwam (Armillaria mellea)

NIKON D750 (105mm, f/4, 1/25 sec, ISO1600)

 

Een van de veel voorkomende paddenstoelen zijn de Mycena’s, klein maar fijn en soms op een fraai plekje om te fotograferen. Volgens mij is dit een helmmycena (Mycena galericulata).

Helmmycena Mycena galericulata

NIKON D750 (105mm, f/3.5, 1/125 sec, ISO1250)

 

Deze helmmycena (Mycena galericulata) stond er wat zielig bij op dezelfde omgevallen boom.

Helmmycena Mycena galericulata

NIKON D750 (105mm, f/3.5, 1/125 sec, ISO1400)

 

Amanieten vormen een geslacht van schimmels, behorend tot de familie Amanitaceae. Het geslacht telt 707 soorten. Hier zie je  de gele knolamaniet (Amanita citrina) en dit tweetal stond op een mooi plekje tussen de afgevallen herfstbladeren.

Gele knolamaniet Amanita citrina

NIKON D750 (105mm, f/3.5, 1/125 sec, ISO560)

 

Een andere veel voorkomende soort in dit bos is het stobbenzwammetje (Kuehneromyces mutabilis)

Stobbenzwammetje (Kuehneromyces mutabilis)

NIKON D750 (105mm, f/4.5, 1/60 sec, ISO100)

 

Onder de varens stond een groepje gewone zwavelkop (Hypholoma fascicular), een vrij algemene soort, maar door de plek en omgeving toch een beetje bijzonder.

Gewone zwavelkop Hypholoma fascicular

NIKON D750 (105mm, f/5.6, 1/80 sec, ISO1600)

 

Verscholen onder een rottende boomstam een klein klokkenspel, er valt nog net wat licht op. De soort kan ik niet melden, maar wie het weet mag het zeggen. Alvast bedankt.

paddenstoel soort onbekend.

NIKON D750 (105mm, f/5.6, 1/60 sec, ISO100)

 

Eigenlijk waren wij al tevreden met onze “foto-oogst” en liepen al weer wat terug richting parkeerplaats toen wij in de verte deze biefstukzwam (Fistulina hepatica) al onder op een boom zagen zitten. Dit exemplaar zat zoals je vaker ziet aan de buitenzijde van een boom en ziet er wat droog uit, maar toch onmiskenbaar.

Biefstukzwam Fistulina hepatica

NIKON D750 (105mm, f/4.5, 1/60 sec, ISO1600)

 

Vanaf de zijkant is het net een platte pet, al zou ik hem maar niet op m’n hoofd zetten om niet voor dwaas te worden versleten.

Biefstukzwam Fistulina hepatica

NIKON D750 (105mm, f/7.1, 1/25 sec, ISO1600)

 

Nou, tevreden verder lopend op weg naar huis ontdekken wij nog een exemplaar, deze ziet er vers uit, klaar om gegeten te worden. Jazeker, dit is een eetbare soort en kan zelfs rauw gegeten worden, maar ook gebakken alsof het biefstuk is. Aan de textuur ligt het in ieder geval niet: het vlees is dooraderd, rood en sappig. En als je er een mes doorheen haalt, bloedt hij als een rund. Verrek, dat komt veel overeen met de echte biefstuk. En de smaak dan? Die is lichtzuur en komt niet overeen met biefstuk. De een vind de zwam lekker als hij in dunne reepjes gebakken of gegrild wordt. De ander vindt de smaak onaangenaam en ziet hem liever in de natuur, in plaats van op een bord. Ik stel voor om hem hier lekker te laten zitten zodat anderen ook nog van de aanblik kunnen genieten of fotograferen.

Biefstukzwam Fistulina hepatica

NIKON D750 (105mm, f/7.1, 1/6 sec, ISO1600)

 

3 Comments

Nevel

Vanmorgen, 17 augustus, begint de dag in nevelen gehuld. Een verademing na de hittegolf van de afgelopen week, de verkoeling is meer dan welkom. Snel ontbijten en aankleden, de camera in de tas en wandelen maar. Heerlijk fris.

Aan de voet van de dijk staat een boerderij omringd door bomen, de nevel geeft een mooie sfeer aan dit plekje.
boerderij in de mist

NIKON D750 (35mm, f/4, 1/250 sec, ISO100)

 

Wat verder naar achteren staat een solitaire boom, hier even op inzoomen geeft dit beeld.
boom in de mist

NIKON D750 (105mm, f/4, 1/250 sec, ISO100)

 

Aan de overkant van de dijk zorgt een fietser met een fel gekleurd shirt voor wat kleur in de mist.
wielrenner in de nevel

NIKON D750 (52mm, f/4, 1/320 sec, ISO100)

 

Een blik over de nevelige ringvaart.
nevelige ringvaart

NIKON D750 (105mm, f/4, 1/500 sec, ISO100)

 

De koeien op het weiland naast de dijk zijn bijna schimmen. Op de achtergrond een spoorlijn.
schimmen in de mist

NIKON D750 (105mm, f/4, 1/400 sec, ISO100)

 

Over een spoorlijn gesproken, als de trein nadert geeft een overweg ook wel een aardig beeld in de mistige omstandigheden.
spoorwegovergang in de nevel

NIKON D750 (38mm, f/4, 1/640 sec, ISO100)

 

Een bijna oneindige leegte.
oneindige leegte

NIKON D750 (75mm, f/4, 1/400 sec, ISO100)

 

Tot slot, de mist zorgt ook voor mooie effecten op een spinnenweb.
spinnenweb in de mist

NIKON D750 (62mm, f/4, 1/125 sec, ISO100)

 

mistig spinnenweb

NIKON D750 (105mm, f/4, 1/125 sec, ISO110)

 

4 Comments

Pyamawants

De pyjamaschildwants (Graphosoma italicum), ook wel pyjamawants, rood-zwarte streepwants of gevangeniswants genoemd, is een 8,5­-11,0 mm grote wants. Vroeger was hij in Nederland zeer zeldzaam. Tegenwoordig komt hij wijdverspreid in het noordoosten, oosten, midden en zuiden van het land maar ook in de duinen en waddeneilanden voor. De soort overwintert als volwassen dier en wordt gezien van april tot in oktober. De wants leeft van diverse schermbloemigen en is vaak op de bloemschermen van wilde peen, pastinaak, engelwortel en zevenblad te vinden. Vorige week was ik een weekje in Enschede en trof daar de wantsen aan op wilde peen die nu volop in bloei staat. Opvallend is dat de wants zich alleen op de uitgebloeide bloemen te vinden was. Niet erg, want de uitgebloeide bloem noemen ze niets voor niets “vogelnestje” en zijn fotogeniek.

Hier een opname van een “vers” vogelnestje.
wilde peen (Daucus carota) vogelnestje

NIKON D750 (105mm, f/4, 1/200 sec, ISO100)

 

Als de bloem wat verder uitdroogt en tot zaadvorming overgaat, nemen de wantsen er bezit van.
pyamaschildwants op wilde peen cq vogelnestje

NIKON D750 (105mm, f/4, 1/640 sec, ISO100)

 

Ik las dat de wants leeft van de schermbloemigen, maar volgens mij zijn er ook andere belangen….
parende pyamaschildwants op wilde peen cq vogelnestje

NIKON D750 (105mm, f/5.6, 1/250 sec, ISO100)

 

En in een groepje is het misschien nog leuker.
parende pyamaschildwantsen op wilde peen cq vogelnestje

NIKON D750 (105mm, f/5.6, 1/160 sec, ISO100)

 

Hoe groter de groep, hoe gezelliger.
parende pyamaschildwantsen op wilde peen cq vogelnestje

NIKON D750 (105mm, f/5.6, 1/125 sec, ISO100)

 

Maar gewoon samen is ook wel knus natuurlijk.
parende pyamaschildwantsen op wilde peen cq vogelnestje

NIKON D750 (105mm, f/5.6, 1/160 sec, ISO100)

 

Misschien is deze nog wel op zoek naar de ware liefde.
 pyamaschildwants op wilde peen

NIKON D750 (105mm, f/5.6, 1/125 sec, ISO125)

 

Wetenswaardig is ook het grote schildje, dat tot de achterlijfspunt reikt en de voorvleugels grotendeels bedekt. De nimfen hebben nog geen rood-zwarte tekening, die dient om vijanden als vogels te waarschuwen voor de walgelijke smaak, zij zijn merendeels grijsgroen van kleur.

3 Comments

Zonnebloem

In onze tuin bloeien de zonnebloemen (Helianthus annuus) momenteel volop en zijn een dankbaar fotografieonderwerp. Niet alleen dat, maar ook voor de wiskundigen onder ons zijn de bloemen interessant.

Het gaat hier om de Fibonacci-reeks, die de wiskundige Leonardo Fibonacci al in 1202 heeft beschreven en waar tot op de dag van vandaag nog mee gerekend wordt door wiskundigen en computerprogrammeurs. Fibonacci publiceerde een bijzondere rij getallen: elk getal van de rij (behalve de eerste twee) is gelijk aan de som van de twee voorgaande getallen. Dat levert de volgende rij getallen op: 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233, enzovoorts. Wiskundig gezien kun je hier een heleboel bijzonderheden aan ontleden, maar daar gaat het hier nu niet over. Het blijkt dat in de natuur veel patronen voorkomen die de getallenreeks volgen, veel bloemen hebben in het hart een spiralenpatroon waar de Fibonacci-reeks in voorkomt.

Als je goed kijkt naar de verdeling van de zonnebloemzaden in een zonnebloem, kun je spiralen zien waarvan sommige met de klok meedraaien en sommige tegen de klok in lopen. De grootte van de zonnebloem bepaalt het aantal spiralen. Meestal tel je 34 spiralen die de ene kant op wijzen en (je raadt het al) 55 die de andere kant op wijzen. Ik heb ze niet geteld, maar hier zie je duidelijk dat er spiralen linksom en rechtsom lijken te lopen.
Zonnebloem

NIKON D750 (105mm, f/4, 1/320 sec, ISO100)

 

Of hier zie je het wellicht beter, deze bloem is een stuk groter.
Zonnebloem en fibonacci reeks

NIKON D750 (105mm, f/4, 1/160 sec, ISO100)

 

 

Enfin, de reeks is in nog tal van andere planten en bloemen te vinden, bestudeer maar eens een bloemkool van de bovenkant. Als je goed kijkt, kun je hier ook een spiralenpatroon zien (meestal 5 met de klok mee en 8 tegen de klok in). Ook de rangschikking van blaadjes rond de stengel van een plant volgt vaak de beroemde reeks. De blaadjes zitten niet allemaal aan dezelfde kant van een stengel, maar staan spiraalsgewijs om de stengel. Het aantal blaadjes per omloop volgt de Fibonacci-reeks, bijvoorbeeld per omwenteling om de stam staan twee blaadjes (1/2) of acht blaadjes per drie omwentelingen.

Maar genoeg wiskunde nu, verder met zonnebloemen! O ja, de reeks ligt ook ten grondslag aan de Gulden Snede, in de fotografie (en schilderkunst) welbekend.

Het viel mij op dat de zonnebloem zich blaadje voor blaadje opent, vanmorgen vroeg zat deze knop nog dicht en in de loop van de middag was hij half geopend. Het spiralenpatroon is al zichtbaar.
halfgeronde zonnebloem

NIKON D750 (105mm, f/6.3, 1/200 sec, ISO100)

 

Deze bloeit al enkele dagen.
zonnebloem in volle bloei

NIKON D750 (105mm, f/6.3, 1/125 sec, ISO180)

 

En deze is al over het hoogtepunt van de bloei heen.
uitgebloeid

NIKON D750 (105mm, f/6.3, 1/320 sec, ISO100)

 

Nog maar een keer een blik op de Fibonacci-reeks.
zonnebloem met fibonacci reeks zichtbaar

NIKON D750 (105mm, f/6.3, 1/160 sec, ISO100)

 

Langzaam maar zeker groeit het hart van de bloem dicht.
Helianthus annuus Zonnebloem

NIKON D750 (105mm, f/4, 1/500 sec, ISO100)

 

Een blik van opzij maakt de diepte van het hart zichtbaar.
Helianthus annuus zonnebloem

NIKON D750 (105mm, f/6.3, 1/160 sec, ISO100)

 

En tot slot een wat ongewone blik op de zonnebloem. Trouwens nog een wetenswaardigheid, overdag draait de nog ongeopende bloemknop met de zon mee om zoveel mogelijk zon op te vangen, maar eenmaal geopend is de bloem permanent op het oosten gericht.
Helianthus annuus zonnebloem met hangende kop

NIKON D750 (105mm, f/4, 1/320 sec, ISO100)

 

5 Comments